Καταθέσεις το 2026: πώς αλλάζουν και τι αποδόσεις να περιμένουμε

Οι καταθέσεις παραμένουν το πιο δημοφιλές και κατανοητό μέσο αποταμίευσης για τα ελληνικά νοικοκυριά, ειδικά σε περιόδους αβεβαιότητας. Μετά από χρόνια πολύ χαμηλών επιτοκίων, η άνοδος του πληθωρισμού και η αλλαγή της νομισματικής πολιτικής στην ευρωζώνη οδήγησαν σε σταδιακή αναπροσαρμογή των αποδόσεων. Το ερώτημα είναι πώς μπορεί να εξελιχθεί αυτή η εικόνα μέχρι το 2026 και τι πρέπει να προσέχει κάποιος πριν δεσμεύσει τα χρήματά του σε προθεσμιακή κατάθεση.

Πώς εξελίσσονται τα επιτόκια προθεσμιακών έως το 2026;

Η εξέλιξη των επιτοκίων των προθεσμιακών καταθέσεων συνδέεται άμεσα με τα βασικά επιτόκια της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, τον πληθωρισμό και τον ανταγωνισμό στο τραπεζικό σύστημα. Όταν το βασικό επιτόκιο ανεβαίνει, οι τράπεζες τείνουν να αυξάνουν σταδιακά τις αποδόσεις που προσφέρουν στους καταθέτες, αν και συχνά με καθυστέρηση και όχι στον ίδιο βαθμό. Το αντίστροφο συμβαίνει όταν η νομισματική πολιτική γίνεται πιο χαλαρή.

Για την περίοδο έως το 2026, ένα πιθανό σενάριο είναι η σταδιακή σταθεροποίηση των επιτοκίων μετά τις έντονες διακυμάνσεις των προηγούμενων ετών. Αυτό σημαίνει ότι οι πολύ μεγάλες διαφορές από έτος σε έτος μπορεί να περιοριστούν, ενώ η έμφαση θα δοθεί περισσότερο στη δομή των προϊόντων: διάρκεια δέσμευσης, κλιμακωτά επιτόκια, συνδυαστικές προσφορές με άλλες υπηρεσίες και επιβραβεύσεις. Η ουσία για τον καταθέτη είναι να εξετάζει προσεκτικά την καθαρή τελική απόδοση, μετά φόρων και τυχόν προϋποθέσεων.

Σύγκριση επιτοκίων καταθέσεων μεταξύ τραπεζών

Η σύγκριση επιτοκίων καταθέσεων είναι απαραίτητη, καθώς ακόμη και μικρές διαφορές στο ετήσιο επιτόκιο μπορεί να οδηγήσουν σε σημαντικά διαφορετικά ποσά τόκων σε βάθος χρόνου. Οι ελληνικές τράπεζες συνήθως προσφέρουν προθεσμιακές καταθέσεις με διαφοροποίηση ανάλογα με το ποσό, τη διάρκεια και το αν ο πελάτης χρησιμοποιεί επιπλέον προϊόντα (κάρτες, μισθοδοσία, ψηφιακές υπηρεσίες).

Στην πράξη, ο καταθέτης χρειάζεται να δει πέρα από την προβεβλημένη ονομαστική απόδοση. Παράγοντες όπως η περιοδικότητα πληρωμής τόκων (μηνιαία, τριμηνιαία, λήξης), η αυτόματη ανανέωση, οι τυχόν ποινές σε πρόωρη ανάληψη και η φορολογία τόκων επηρεάζουν το τελικό όφελος. Επιπλέον, ορισμένες τράπεζες προωθούν προγράμματα επιβράβευσης ή συνδυαστικές προσφορές, τα οποία αυξάνουν τη συνολική αξία, αλλά καθιστούν δυσκολότερη την απλή αριθμητική σύγκριση.

Ποιες προβλέψεις απόδοσης είναι ρεαλιστικές για το 2026;

Οι προβλέψεις απόδοσης για το 2026 δεν μπορούν να είναι βέβαιες, αλλά μπορούν να βασίζονται σε σενάρια. Ένα συντηρητικό σενάριο θεωρεί ότι τα επιτόκια θα κινηθούν σε επίπεδα παρόμοια με αυτά που παρατηρούνται ήδη στην αγορά, με μικρές αυξομειώσεις ανάλογα με τις αποφάσεις της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας και τη γενικότερη οικονομική συγκυρία. Σε αυτό το περιβάλλον, είναι χρήσιμο να δούμε ενδεικτικά πώς διαμορφώνονται σήμερα κάποια επιτόκια προθεσμιακών καταθέσεων σε μεγάλες ελληνικές τράπεζες, ώστε να γίνει πιο κατανοητή η τάξη μεγέθους των αποδόσεων.

Οι τιμές, τα επιτόκια ή οι εκτιμήσεις κόστους που αναφέρονται σε αυτό το άρθρο βασίζονται στα πιο πρόσφατα διαθέσιμα στοιχεία, αλλά ενδέχεται να αλλάξουν με την πάροδο του χρόνου. Συνιστάται ανεξάρτητη έρευνα πριν από οποιαδήποτε οικονομική απόφαση.

Τα παραπάνω επιτόκια είναι ενδεικτικά και αποτυπώνουν εύρη αποδόσεων που έχουν ανακοινωθεί από τις τράπεζες για προθεσμιακές καταθέσεις 12 μηνών σε ευρώ, για ποσά μεσαίας κλίμακας και χωρίς ιδιαίτερες πρόσθετες προϋποθέσεις. Για μεγαλύτερα ποσά ή για προϊόντα που συνδέονται με άλλες τραπεζικές υπηρεσίες, τα επιτόκια μπορεί να διαμορφώνονται σε υψηλότερα ή χαμηλότερα επίπεδα. Έτσι, ο κάθε καταθέτης χρειάζεται να εξετάζει τους αναλυτικούς όρους του εκάστοτε προϊόντος πριν δεσμεύσει τα χρήματά του.

Όταν κάποιος εξετάζει προβλέψεις απόδοσης για το 2026, είναι χρήσιμο να σκεφτεί σε εύρη και όχι σε απόλυτους αριθμούς. Αν, για παράδειγμα, σήμερα βλέπουμε αποδόσεις γύρω στο 1,5 έως 2 τοις εκατό για τυπικές προθεσμιακές, ένα πιθανό εύρος για τα επόμενα χρόνια θα μπορούσε να κινείται σε παρόμοια ή ελαφρώς διαφοροποιημένα επίπεδα, ανάλογα με τον πληθωρισμό και τις αποφάσεις επιτοκίων. Το σημαντικό είναι να αξιολογείται αν η πραγματική απόδοση, μετά τον φόρο και τον πληθωρισμό, προστατεύει ή όχι την αγοραστική δύναμη της αποταμίευσης.

Παράλληλα, πρέπει να λαμβάνεται υπόψη ότι οι προθεσμιακές καταθέσεις δεν είναι επενδυτικό προϊόν υψηλού ρίσκου, αλλά μέσο διατήρησης κεφαλαίου με περιορισμένη απόδοση. Οι προβλέψεις απόδοσης, επομένως, δεν θα πρέπει να συγκρίνονται με δυνητικές αποδόσεις από επενδύσεις υψηλότερου κινδύνου, αλλά με άλλα προϊόντα χαμηλού ρίσκου, όπως λογαριασμοί ταμιευτηρίου ή κρατικοί τίτλοι. Η τελική επιλογή εξαρτάται από τον χρονικό ορίζοντα, την ανοχή στον κίνδυνο και τις συνολικές οικονομικές ανάγκες του αποταμιευτή.

Συνολικά, το 2026 είναι πιθανό να χαρακτηριστεί από πιο ήπιες διακυμάνσεις στα επιτόκια καταθέσεων, σε σχέση με τις απότομες αλλαγές των προηγούμενων ετών. Οι τράπεζες θα συνεχίσουν να προσαρμόζουν τις προθεσμιακές καταθέσεις τους, δίνοντας έμφαση στη διαφοροποίηση των χαρακτηριστικών τους και λιγότερο σε εντυπωσιακές αυξήσεις επιτοκίων. Για τον καταθέτη στην Ελλάδα, η πιο ισορροπημένη προσέγγιση είναι η προσεκτική σύγκριση προϊόντων, η κατανόηση όλων των όρων και η επιλογή διάρκειας και αποδόσεων που ταιριάζουν στις προσωπικές του ανάγκες και στην αντοχή του σε μελλοντικές μεταβολές της αγοράς.